Di truyền tính kháng sùng đục củ khoai lang

 Di truyền tính kháng sùng đục củ khoai lang

Nguồn: Yinyin Liao, Lanting Zeng, Shunfa Rao, Dachuan Gu, Xu Liu, Yaru Wang, Hongbo Zhu, Xingliang Hou, Ziyin Yang. 2020. Induced biosynthesis of chlorogenic acid in sweet potato leaves confers the resistance against sweet potato weevil attack. Journal of Advanced Research (2020 July) 24:513-522.

Cylas formicarius là đối tượng gây hại rất nghiêm trọng cho canh tác khoai lang trên thế giới, làm củ khoai có vị đắng, có mùi hôi. Cải tiến giống kháng là chiến lược bền vững, với cơ chất biến dưỡng giết chết sùng khoai lang. Người ta tiến hành nghiên cứu di truyền cơ chất biến dưỡng này; bằng cách tiêm vào lá khoai lang chlorogenic acid, rồi phơi nhiễm chúng trong những nghiệm thức nuôi ấu trùng sùng khoai lang, để đánh giá hoạt tính của chất này. Chlorogenic acid đã giúp khoai lang tăng cường tính kháng đáng kể với ấu trùng của sùng khoai lang. Người ta quan sát các liều lượng trên lá khoai, chất chlorogenic acid phản ứng khi có xâm nhiễm của sùng. Để làm rõ tại sao sùng khoai lang điều tiết được sự phát sinh ra chất chlorogenic acid của cây chủ, người ta xem xét những nguyên tố căn bản trong tương tác giữa cây chủ và côn trùng gây hại; tạo vết thương liên tục rồi quan sát những phytohormones tham gia vào quá trình hình thành chlorogenic acid. Theo kết quả này, sùng khoai lang tạo nhiều vết thương liên tục sẽ kích thích nhiều phytohormones, bao gồm jasmonic acid, salicylic acid, và abscisic acid. Những phytohormones ấy có thể điều tiết theo kiểu “up” sự biểu hiện các gen điều khiển hình thành chlorogenic acid, đó là gen IbPAL, IbC4H và IbHQT, giúp quản lý sùng khoai lang trên đồng ruộng. Chlorogenic acid (CGA) có phổ hoạt tính rộng chống được sâu bướm đêm, bù lạch, và bọ cánh cứng. CGA còn giúp cây tăng trưởng và phát triển tốt, làm phát sinh cơ quan chồi thân (shoot organogenesis) và làm chín quả. Thông tin khoa học này rất hữu ích về cơ chết biến dưỡng có trong thiên nhiên “chống sùng khoai lang” khi có sùng tấn công, với cơ chế truyền tín hiệu hết sức sống động. Kết quả này rất hữu ích cho nhà chọn giống để tạo ra giống khoai lang cao sản kháng được sùng. Xem https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S209012322030120X?via%3Dihub